วันที่ 8 ก.พ. นี้ นอกจากจะมีการเลือกตั้งระดับประเทศ ยังมีอีก 1 วาระสำคัญ คือ การลงประชามติเพื่อเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่

ย้อนไปในการเลือกตั้งปี 2566 พรรคการเมืองต่างหาเสียงเรื่องการแก้/จัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ ขณะเดียวกัน ประชาชนกว่า 2 แสนเสียง ก็มีการลงชื่อเรียกร้องการเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับและเลือกตั้ง สสร. 100%

งานชิ้นนี้ขอพาไปดูว่า หลังเข้าสภาไปแล้ว เหล่า สส. สว. เขาทำอะไรกันไปบ้าง?

📍ภาพรวมเป็นยังไง?

ในภาพรวม มีการคุยกันหลักๆ 4 ประเด็น คือ

1. ต้องทำประชามติกี่ครั้ง
2. เกณฑ์ในการผ่านประชามติ
3. กลไกการร่างรัฐธรรมนูญใหม่
4. คำถามประชามติ

ซึ่งกว่าแต่ละประเด็นจะได้ข้อสรุปร่วมกันนั้นไม่ง่ายและใช้เวลานาน

📍 ต้องทำประชามติกี่ครั้ง?

การแก้รัฐธรรมนูญเกิดความล่าช้า เนื่องจากพรรคการเมืองตีความจำนวนครั้งในการทำประชามติไม่ตรงกัน จนต้องส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยถึง 2 รอบ ซึ่งใช้เวลานานหลายเดือนกว่าจะได้ข้อสรุปว่าต้องทำถึง 3 ครั้ง แถมศาลยังวินิจฉัยพ่วงห้ามประชาชนเลือกตั้ง สสร. โดยตรง ทั้งที่ไม่ได้อยู่ในประเด็นคำถาม

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่:

https://www.ilaw.or.th/articles/54821

https://www.instagram.com/p/C5GMIp5Ojkr/

https://www.instagram.com/p/DBDoO_qyQ7g/

https://www.instagram.com/p/DHiQHPEpKQT/

📍 เกณฑ์ในการผ่านประชามติ

แม้ประเด็นนี้จะได้รับความเห็นอย่างเป็นเอกฉันท์จาก สส. ให้ใช้เกณฑ์เสียงข้างมากธรรมดา (หมายถึง ต้องมีผู้เห็นชอบมากกว่าผู้ไม่เห็นชอบ) กับประชามติแก้รัฐธรรมนูญ แต่ดันถูก สว. สกัดด้วยการขอแก้กลับไปใช้เสียงข้างมากสองชั้น (หมายถึง ต้องมีผู้มาใช้สิทธิเกินครึ่ง และผู้เห็นชอบเกินครึ่ง) แม้สุดท้าย สส. จะยังมีอำนาจในการยืนยันใช้หลักเกณฑ์เดิม แต่ก็ต้องผ่านกระบวนการที่ทำให้ได้ข้อสรุปช้าลงไปอีกหลายเดือน

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่:

https://www.ilaw.or.th/articles/45165

https://www.instagram.com/p/DBJAhWVJY58/

https://www.instagram.com/p/DAiPr2HpRjr/

📍 กลไกการร่างรัฐธรรมนูญใหม่

เป็นประเด็นที่เจออุปสรรคมากที่สุด ตั้งแต่การที่สภาล่มติดกัน 2 ครั้งจนทำให้ไม่ได้พิจารณา ไปจนถึงการที่ศาลรัฐธรรมนูญห้ามเลือกตั้ง สสร. โดยตรง ทำให้แต่ละพรรคต้องพยายามหาโมเดลใหม่ที่ยังเชื่อมโยงกับประชาชน แต่สุดท้ายเรื่องก็บานปลาย เมื่อมีการเสนอเพิ่มเงื่อนไขให้ สว. กลับมามีอำนาจปัดตกร่างรัฐธรรมนูญได้อีกครั้ง ซึ่งข้อเสนอนี้ได้รับความเห็นชอบจากพรรคภูมิใจไทย จนทางพรรคประชาชนผู้เสนอร่างต้องตัดสินใจถอนร่างออกไป

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่:

• https://www.instagram.com/p/DGAyHzuJWKp/
• https://www.ilaw.or.th/articles/50585
• https://www.instagram.com/p/DP0-UNfEyA8/
• https://www.ilaw.or.th/articles/55893?fbclid=IwY2xjawPEMvJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETEyUW1uUzRwWjNvczRVaGYwc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnbzdLvGxQj4xLOWbLXbDyBPXIxLZrwcYGqEl4JRd2xbq17eM19CN_sY-oCp_aem_yK-R8gN6hDR-JWdaLdbLXA
• https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1382884879872960&set=p.1382884879872960&type=3
• https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1382575893237192&set=pb.100044543824757.-2207520000&type=3
• https://www.ilaw.or.th/articles/56307

📍 คำถามประชามติ

ดูจะเป็นประเด็นที่ง่ายที่สุด แต่กลับไม่มีความเคลื่อนไหวใดๆ ในรัฐสภา จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์ที่นำไปสู่การยุบสภา เลยทำให้ประเด็นนี้ถูกดึงขึ้นมาพิจารณาในวินาทีสุดท้ายก่อนคำสั่งยุบสภามีผลบังคับใช้

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่:

• https://www.facebook.com/iLawClub/posts/pfbid0rChRh5PyioeQr6qn6hzJAruBrmPAnwQR4A8yP3jUtfWmagrCc2e1JZJtK26VtpWTl

ดาวน์โหลดโปสเตอร์ไปแปะฝาบ้านเป็นที่ระลึกถึงอุปสรรคต่างๆ ในการได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญใหม่ ได้ที่ link.wevis.info/newconstitutionsaga